Khám phá nét đẹp văn hóa Tam Đảo qua các lễ hội đặc sắc

Tam Đảo (Vĩnh Phúc) không chỉ nổi tiếng với cảnh đẹp thiên nhiên thơ mộng mà còn thu hút du khách bởi những lễ hội độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Mỗi lễ hội là một bức tranh sinh động, tái hiện những giá trị truyền thống tốt đẹp, góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn hóa Việt Nam. Bài viết này sẽ đưa du khách đến với những lễ hội tiêu biểu nhất tại Tam Đảo, khám phá những giá trị văn hóa độc đáo và trải nghiệm bầu không khí náo nhiệt, sôi động trong những ngày lễ hội diễn ra.

1 Lễ hội Tây Thiên – Tam Đảo

Lễ hội Tây Thiên diễn ra hàng năm vào ngày rằm tháng 2 âm lịch. Ngày này, hàng vạn người dân trong vùng, du khách thập phương nô nức kéo về, trước là để thắp hương tưởng nhớ Quốc mẫu, sau là xem các hội diễn cổ, leo núi thưởng ngoạn danh thắng…

Lễ hội Tây Thiên - Tam Đảo
Lễ hội Tây Thiên – Tam Đảo

Quốc mẫu tên thật là Lăng Thị Tiêu, người được Hùng Chiêu Vương thứ 7 lập làm Chính Vương Phi, có công giúp Vua dẹp giặc, mở mang bờ cõi, phát triển nông nghiệp. Xong công việc, Bà lại trở về quê hương tại thôn Đông Lộ – xã Đại Đình – huyện Tam Đảo ngày nay, rồi “hoá” tại đây.

Như vậy, Quốc Mẫu Tây Thiên vừa là con người của huyền sử, vừa là con người thật với lai lịch rõ ràng. Tưởng nhớ công đức của Bà, nhân dân trong vùng lập đền thờ để hương khói hàng ngày. Bao đời nay, các triều đại phong kiến từ Đinh, Lý, Trần, Lê đều sắc phong Người là: Tam Đảo Sơn Trụ Quốc Mẫu Tối Linh Đại Vương, hàng năm cử các quan đại thần lên cúng tế.

Đền thờ Quốc Mẫu Tây Thiên nằm trên đỉnh núi Thạch Bàn, thuộc dãy Tam Đảo, cùng một độ cao và cách khu nghỉ mát Tam Đảo 15km đường núi, nơi đây cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ vẫn còn giữ nguyên vẻ nguyên sơ, quanh năm có mây mù, thông reo, chim hót…

Tây Thiên – Tam Đảo là “Địa linh” lớn của cả nước, nơi đây không chỉ có đền thờ Quốc mẫu có mà còn có dấu tích Phật giáo từ rất sớm, có thể coi Tây Thiên là một trong những nơi có dấu tích Phật giáo cổ nhất Việt Nam.

Tây Thiên – Tam Đảo là quần thể danh thắng nổi tiếng một vùng, bởi lẽ nơi đây hội tụ cả 3 yếu tố: Tâm linh – tín ngưỡng và cảnh quan thiên nhiên. Chính vì vậy không chỉ mùa lễ hội, mà Tây Thiên thu hút du khách thập phương quanh năm. Những ngày nghỉ hè nóng bức, hàng đoàn học sinh, sinh viên đến với Tây Thiên để được lội suối, leo núi và ngắm cảnh rừng nguyên sinh

Tỉnh Vĩnh Phúc đang có quyết tâm lớn trong việc đánh thức tiềm năng du lịch của vùng đất này, với việc thiết lập các tour du lịch, vui chơi, nghỉ dưỡng, tâm linh khép kín từ Đại Lải, Tam Đảo đến Tây Thiên.

2 Lễ hội rước kiệu – Tam Đảo

Lễ hội rước kiệu thường diễn ra vào 20 tháng Giêng, với sự tham gia của đông đảo người dân nơi đây, từ đội cầm cờ, đội rước kiệu, với những người tham gia có độ tuổi từ 30 tuổi trở lên, gia đình có truyền thống văn hóa tốt mới được tham gia trong đội.

Lễ hội rước kiệu - Tam Đảo
Lễ hội rước kiệu – Tam Đảo

Trong lễ hội rước kiệu gồm có các lễ vật như: xôi,thủ lợn chín,hương hoa, phẩm oản…phần ghi lễ thường diễn ra trong các khung giờ khách nhau như giờ ngọ tại miếu Đồng Vệ, khi chiêng trống nổi lên báo hiệu, Chiêng trống, đội cờ, đội múa hầu; đội chấp kích; đội chân kiệu lễ; kiệu thánh; tàn, lọng, thủ hiệu và cùng du khách thập phương tham gia… Lễ hội diễn ra vào tháng 9 hàng năm, bao gồm các đội kiệu, đội cầm cờ, lễ hội được diễn ra dưới sự chỉ dẫn của người cầm trịch trong không khí rộn ràng của mùa lễ hội,

3 Hội vật làng Hà – Tam Đảo

Hội đầu năm phải kể đến là hội vật làng Hà, đây là lễ hội truyền thống có từ lâu đời của cư dân vùng ven chân núi Tam Đảo, vốn là dân thượng võ, từ xa xưa đã có những lò vật nổi tiếng, với những đô vật lừng danh. Vùng Tam Đảo có nhiều hội vật khác trong vùng đều hẹn nhau về đây tranh tài cao thấp, ai đoạt chức vô địch ở làng Hà mới đáng mặt anh hùng.

Hội vật làng Hà - Tam Đảo
Hội vật làng Hà – Tam Đảo

Hội vật làng Hà được tổ chức hàng năm vào mùng 7 tết. Từ sáng sớm, sau khi các bô lão làm lễ đình xong, tiếng trống trận nổi lên gọi đám đông về tụ tập. Trên bãi cỏ trước sân đình từng cặp đô vật ra múa chào dân làng (nghi thức trình làng). Trước khi vào cuộc, các đô vật còn phải “se đài” hay “múa hạc”, đây là hình thức khởi động cơ thể, tạo không khí vui vẻ, mang phong cách biểu diễn nghệ thuật.

Hội vật làng Hà theo lề lối tự do, với cách thức giữ giải nên bất kỳ ai dù lớn, bé, già, trẻ đều có thể vào tranh giải, đến khi không có đối thủ thì đô vật đó thắng cuộc. Với cách thách đấu như vậy, hội vật làng Hà bao giờ cũng chỉ mở ra một ngày mà vẫn thành công, cuối ngày đều tìm được chủ nhân của chức vô địch để trao giải.

4 Lễ hội “trâu rơm bò rạ” – Tam Đảo

Lễ hội “trâu rơm bò rạ” thường diễn ra vào ngày 04 tháng Giêng hàng năm, lễ hội thường được các bậc cao niên trong làng chuẩn bị từ khâu rơm rạ, tạo thành hình trâu, lợn…Các gia đình chuẩn bị phục vụ lễ hội con cái phải đuề huề. Các sản phẩm như rơm rạ cũng phải chọn đều phải sạch.

Lễ hội “trâu rơm bò rạ” - Tam Đảo
Lễ hội “trâu rơm bò rạ” – Tam Đảo

Trong phần lễ hội phải chọn ra hai đội mỗi đội 28 người đóng các vai diễn, 04 trâu cày (08 người: 04 người đóng vai trâu, 04 người đi cày), 06 thợ mộc, 01 người câu cá, 01 người câu ếch, 02 người tát nước, 02 người ném mạ, 02 người cấy lúa, 01 thầy đồ, 02 học sinh, 02 người cuốc bờ, 01 người lái buôn.

Vào đêm 30 tháng chạp hàng năm là lúc diễn ra lễ hội bao gồm lễ phong y, phong cờ hội, chồng kiệu, trang trí khánh tiết, mộc dục bài vị, lau rửa long ngai, kiệu và đồ chuẩn bị cho lễ hội đã sẵn sàng.

Vào ngày 4 tháng giêng là lúc diễn ra lễ hội Trâu rơm bò...Các con trâu rơm, bò rạ, đạo cụ trình diễn, đã được sắp xếp theo đúng vị trí ở trước sân miếu, và mỗi người sẽ được phân công một vai diễn khác nhau. Nếu có dịp đi du lịch Tam Đảo vào dịp này du khách sẽ được hòa mình vào lễ hooii vô cùng thích thú.

Như vậy, Tam Đảo không chỉ nổi tiếng với cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ mà còn níu chân du khách bởi những lễ hội độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Mỗi lễ hội là một bức tranh sinh động về đời sống tinh thần của người dân nơi đây, là dịp để du khách hòa mình vào không khí náo nhiệt, vui tươi và lưu giữ những kỷ niệm khó phai. Du lịch Tam Đảo, du khách không chỉ được tận hưởng bầu không khí trong lành, mát mẻ mà còn có cơ hội trải nghiệm những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, góp phần làm phong phú thêm cho hành trình khám phá của mỗi người.

5/5 - (323 bình chọn)

Trả lời

Your email address will not be published.